Σπύρος Στάλιας, Οικονομολόγος PhD, 20-2-2017

Η επιβολή της λιτότητας και των μνημονίων το 2010 είχε ως στόχο την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας της Ελληνικής Οικονομίας.

Λόγω της δυναμικής της Γερμανικής Οικονομίας, η αξία του ευρώ, από της εισαγωγής του, διατηρήθηκε και διατηρείται σε λίαν υψηλά επίπεδα, σε σχέση με τα άλλα διεθνή νομίσματα, με αποτέλεσμα να υπονομευτεί η ανταγωνιστικότητα των οικονομιών όλων των χωρών του Νότου.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το μοναδιαίο εργατικό κόστος των προϊόντων και των υπηρεσιών να είναι υψηλότερο από αυτό της Γερμανίας. Κατά συνέπεια, η επιβολή των μέτρων λιτότητας, αποσκοπούσε μέσω της μείωσης των πάσης φύσεως αμοιβών, να αυξηθεί η παραγωγικότητα της Ελληνικής Οικονομίας.

Η αύξηση της παραγωγικότητας της Ελληνικής Οικονομίας υποτίθεται ότι θα αύξανε τις εξαγωγές, που με την σειρά τους θα έφερναν ευρώ για την ανάπτυξη και την αποπληρωμή των χρεών, αφού η άλλη πηγή για την ανεύρεση ευρώ, ο δανεισμός, είναι απαγορευτικός για την Ελλάδα.

Η οδός αυτή είναι μονόδρομος τόσο για την Ελλάδα όσο και για τις άλλες χώρες της ευρωζώνης, αφού δεν διαθέτουν το δικό τους νόμισμα.

(more…)

Σπύρος Στάλιας, Οικονομολόγος Ph.D

Φεβ. 9. 2017

Κάθε Κυβέρνηση στον κόσμο, ανεξαρτήτου μορφής πολιτεύματος και οικονομικής οργάνωσης, θα επιθυμούσε το νόμισμα της να έχει μια σταθερή ισοτιμία ως προς τα αλλά νομίσματα, θα επιθυμούσε να ασκεί ανεξάρτητη νομισματική πολιτική και τέλος θα επιθυμούσε η διακίνηση των κεφαλαίων να είναι ελεύθερη.

Το άσχημο, και μάλιστα το πολύ κακό, είναι, ότι από τις τρεις αυτές οικονομικές επιλογές, μόνο δυο μπορεί να επιλέξει. Δεν μπορεί να έχει και τις τρεις μαζί. Δεν μπορούν και οι τρεις επιλογές να συνυπάρξουν. Είναι σαν να καίγεται το σπίτι σου και να σου πουν, διάλεξε δυο απ’ όσα αγαπητά αντικείμενα έχεις μέσα στο σπίτι να σώσεις, αλλά το τρίτο θα καεί.

Με άλλα λόγια, παρατηρώντας την παραπάνω εικόνα (policy trilemma):

α) αν μια κυβέρνηση επιλέξει την πολιτική A δηλαδή να έχει σταθερή ισοτιμία νομίσματος και ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων τότε παύει να είναι επικυρίαρχη, αφού δεν μπορεί να καθορίσει τα δικά της επιτόκια, και κατ’ αναλογία,

β) αν επιλέξει την πολιτική B τότε θα πρέπει το νόμισμα της ελεύθερα να διακυμαίνεται, να μην είναι σταθερό και,

γ) αν επιλέξει την C πολιτική τότε δεν θα πρέπει να επιτρέψει την ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων.

Στην οικονομική θεωρία αυτό λέγεται το ασύμβατο τρίγωνο ή ασύμβατη τριάδα. Στην διεθνή βιβλιογραφία αναφέρεται κυρίως ως The Impossible Trinity και προέρχεται από την μετακεϋνσιανή ακαδημία γνώσης. Δεν αμφισβητείτε από καμία άλλη σχολή σκέψης.

(more…)

Σπύρος Στάλιας, οικονομολόγος Ph.D,     5 Φεβ. 2017

Η επιμονή του ΔΝΤ, της ΕΚΤ, της ΕΕ και των ντόπιων νεοφιλελεύθερων φωστήρων τραπεζιτών και των πολιτικών τους, η χώρα μας, από φέτος και εφ’ εξής, να παρουσιάζει πλεόνασμα πάνω από 3%, αποδεικνύει ότι ακόμα στο μυαλό τους δεν έχουν ανακαλύψει τι διασυνδέει τον δημόσιο τομέα, τον ιδιωτικό τομέα και το εξωτερικό τομέα της οικονομίας.

Όσο αυτό δεν το ανακαλύπτουν, σας διαβεβαιωθώ ότι η χώρα από φέτος βρίσκεται ένα βήμα πριν από μια καθολική κατάρρευση, η οποία θα εκδηλωθεί αιφνιδίως με σφοδρή κοινωνική σύγκρουση.

Δεν μπορούν να κατανοήσουν ότι οι πλεονασματικές πολιτικές ή αλλιώς οι πολιτικές λιτότητας, που δήθεν περιορίζουν το κράτος, ουσιαστικά καταστρέφουν τον ιδιωτικό τομέα.

Είναι ένα σοβαρό θέμα το οποίο χρήζει μιας επιμελημένης ανάλυσης.

(more…)

Σπυρίδων Στάλιας, Οικονομολόγος Ph.D,   25 Ιαν. 2017

Ένα από τα επιτακτικά θέματα που τίθενται από την πλειοψηφία των πολιτών πια, παρά το φόβο που διασπείρουν διάφοροι κύκλοι που ελέγχονται από τους τραπεζίτες και τους πολιτικούς τους, που είναι στη Βουλή, είναι πως καθορίζεται η αξία του Εθνικού Νομίσματος ή γιατί θα έχει αξία το Εθνικό Νόμισμα αν θα φύγουμε από το Ευρώ.

Εισαγωγή

Ας αρχίσουμε από την θέση, ότι όταν ένα Κράτος που εκδίδει το δικό του νόμισμα, και το νόμισμα αυτό διακυμαίνεται ελεύθερα στις αγορές, ο μόνος περιορισμός που έχει να δαπανήσει το Κράτος, έτσι ώστε να επιτύχει την πλήρη απασχόληση, είναι η διαθεσιμότητα των πόρων της οικονομίας. Άλλος περιορισμός δεν υπάρχει στην άσκηση μιας ελεύθερης δημοσιονομικής πολίτικης.

Δημοσιονομική Πολιτική ονομάζουμε τις ενέργειες δαπάνης και φορολόγησης του Κράτους.

Κατά συνέπεια η δημοσιονομική πολιτική είναι αναπτυξιακό όργανο στα χέρια του Κράτους με προεξάρχοντα άξονα τις δαπάνες του και με αμυντικό άξονα την φορολογία.

Με άλλα λόγια προηγείται η δαπάνη της ανάπτυξης, ασχέτως αν ακούτε ‘να μειωθούν οι δαπάνες του Κράτους και θα πάμε στην ανάπτυξη’. Κλείστε τ’ αυτιά σας, είναι ανοησία αυτό το τελευταίο, όπως ανοησία είναι ότι της δαπάνης προηγείται η φορολογία.

(more…)

Σπύρος Στάλιας, Οικονομολόγος Ph.D

14 Ιαν. 2017

Όλοι ακούμε από την τηλεόραση αλλά και διαβάζουμε συνεχώς σε έγκριτες και έγκυρες εφημερίδες, ότι οι Τράπεζες αδυνατούν να δανείσουν, επειδή οι πολίτες, λόγω της κατάστασης, έχουν ‘σηκώσει’ τις καταθέσεις τους, και ό,τι κατατίθεται αμέσως αποσύρεται, σε μεγάλο ποσοστό, από τους κατόχους των λογαριασμών.

Έτσι οι τράπεζες πάσχουν από ρευστότητα. Πώς να δώσουν δάνεια;

Περιμένουν με αγωνία να εφαρμοστεί και στη χώρα μας η ποσοτική χαλάρωση του κύριου Ντράγκι και έτσι πάλι οι τράπεζες να ανοίξουν τις πιστωτικές κάνουλες στους επενδυτές.

Πρωταθλητές σε αυτή την είδους πληροφόρηση, είναι η ναυαρχίδα του νεοφιλελευθερισμού στη χώρα μας, η εφημερίδα “Καθημερινή” και ο “ΣΚΑΪ”, ο έτερος Καππαδοκίας στο χώρο των μίντια.

Ας δούμε τι ακριβώς ισχυρίζονται οι πολιτικοί και οικονομικοί συντάκτες των μέσων αυτών αλλά και άλλων νεοφιλελευθέρων μέσων.

Με εντολή της Τράπεζας Ελλάδος, η κάθε τράπεζα υποχρεούται από κάθε κατάθεση 1 ευρώ να παρακρατά, ας πούμε, 0,10 ευρώ, ή 10% του 1 ευρώ ως υποχρεωτικό κλασματικό αποθεματικό. Αν τώρα διαιρέσουμε το 1 ευρώ με το 0,10 έχουμε τον λεγόμενο πολλαπλασιαστή χρήματος m, που ισούται 1/0,10=10. Τι μας λέει ο πολλαπλασιαστής χρήματος. Ότι για κάθε 1 νέο ευρώ που κατατίθεται σε μια τράπεζα, η προσφορά χρήματος (Μ) θα αυξηθεί κατά 10 ευρώ, αφού τα υποχρεωτικά αποθεματικά είναι 10%. Δηλαδή Μ=m x MB, όπου Μ η προσφορά χρήματος, m ο πολλαπλασιαστής χρήματος και ΜΒ η νομισματική βάση της οικονομίας, στην περίπτωση μας το 1 ευρώ που καταθέτουμε.

(more…)

Σπύρος Στάλιας, Οικονομολόγος Ph.D

3 Ιαν. 2017

Σε αυτό το άρθρο θα προσπαθήσω να εξηγήσω γιατί η ανεργία είναι επιλογή της Κυβέρνησης του Σύριζα αλλά και όλων των κομμάτων που βρίσκονται στη Βουλή, που θέλουν την χώρα στην Ευρωζώνη ή αλλιώς που προτιμούν η χώρα να έχει ξένο νόμισμα.

Η βασική τους θέση είναι, ότι αν όλοι επιθυμούσαν να δουλέψουν με χαμηλότερους μισθούς, και σε ένα περιβάλλον χωρίς καμία εργατική προστασία, τότε η ανεργία ως θέμα θα έκλεινε, ανεξαρτήτως της ασκούμενης δημοσιονομικής πολίτικης.

Δεν θα ήθελα εδώ αμέσως να τονίσω ποιους βολεύει ένα τέτοιο επιχείρημα, αλλά μπορώ απλά να πω, ότι σε μια εγχρήματη οικονομία, ο ισχυρισμός αυτός συνιστά ’σφάλμα σύνθεσης’.

Σφάλμα σύνθεσης αποτελεί το να ισχυριστεί κάποιος, ότι ό,τι ισχύει για ένα μέλος μιας ομάδας, ισχύει και για το σύνολο της ομάδας. Με άλλα λόγια αν κάθεται στο σινεμά, στη μπροστινή θέση, ένα ψηλός, και εσείς δεν βλέπετε, αν σηκωθείτε όρθιος θα βλέπετε, άλλα αν όλοι σηκωθούν όρθιοι τότε και πάλι δεν θα βλέπετε. Αυτό συνιστά ’σφάλμα σύνθεσης’ ή συνιστά ’απατηλή σύνθεση’. Ότι ισχύει για έναν δεν ισχύει για όλους.

(more…)

Σπύρος Στάλιας, Οικονομολογος Ph.D

28 Δεκ. 2016

Η ιδέα προέρχεται από την Κεϋνσιανή σχολή πειθούς. Είναι μέρος της ‘Γενικής Θεωρίας’ του Κέϋνς. Στα χρόνια όμως του νεοφιλελευθερισμού που ζούμε έχει πάρει άλλη έννοια στην Ευρώπη. Δεν θα σταθούμε στις διαφορές, δεν έχει σημασία, αλλά στο τι σημαίνει σήμερα ποσοτική χαλάρωση, τι σημαίνει στο μυαλό του Μάριο Ντράγκι.

Η ποσοτική χαλάρωση είναι μια ενέργεια, μια διαδικασία, κατά την οποία η Κεντρική Τράπεζα αγοράζει ομόλογα, μετοχές ή άλλες κινητές αξίες από τις εμπορικές τράπεζες που έχουν υψηλότερες αποδώσεις και μεγάλη διάρκεια ζωής. Σε αντάλλαγμα η Κεντρική Τράπεζα καταθέτει-πιστώνει τους λογαριασμούς των αποθεματικών των εμπορικών τραπεζών με αξίες σχεδόν μηδενικής απόδοσης, δηλαδή με κεφάλαια της ΕΚΤ.

Ο σκοπός είναι να δημιουργηθούν στο εμπορικό τραπεζικό σύστημα υπερβάλλοντα αποθεματικά τα οποία οι τράπεζες θα πρέπει να δανείσουν στις επιχειρήσεις με μια καλή απόδοση. Η ποσοτική χαλάρωση είναι συνεπώς μια λογιστική αναδιάρθρωση κινητών αξιών μέσα στο τραπεζικό σύστημα.

Οι εμπορικές τράπεζες δέχονται νέες καταθέσεις από την Κεντρική Τράπεζα (νέα κεφάλαια) και μειώνουν την θέση τους σε αξίες μακροχρόνιας ωρίμανσης που αποδίδουν στην Κεντρική Τράπεζα.

(more…)

του Σπ. Στάλια (*), 26/12/2016

Γιατί θα είναι δραματική η μείωση των αμοιβών το 2017

1. Γιατί “κόβουν” τους μισθούς και τις συντάξεις τους

Ένα από τα ερωτήματα που τίθενται επιτακτικά, είναι γιατί αυτή η λύσσα της Τρόικα να κόβει συνέχεια μισθούς και συντάξεις και γιατί ακολουθούν πιστά επί της ουσίας αυτές τις εντολές, όλα τα μνημονιακά κόμματα που είναι στη Βουλή, παρά τα παιχνιδάκια που κάνουν μεταξύ τους.

Η αλήθεια είναι ότι όλα τα κόμματα του ευρώ συμμερίζονται την άποψη, και πρέπει να την συμμερίζονται, ότι αν οι μισθοί, ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, και οι συντάξεις περικοπούν, όπως και οι κρατικές δαπάνες, τότε η χώρα θα εισέλθει στην οδό της οικονομικής ανάπτυξης και η ανεργία θα μειωθεί. Η μείωση και η ευελιξία των αμοιβών γενικώς, αποτελεί θεμελιώδες δόγμα πίστης για αυτούς που αγαπούν και στηρίζουν το ευρώ. Είναι βασική ιδεολογία. Αν αυτή την στιγμή έχουμε ανεργία, την έχουμε γιατί ακόμα οι μισθοί, οι συντάξεις και οι δαπάνες τους κράτους δεν έχουν περικοπεί επαρκώς.

Ας παρακολουθήσουμε την διαδικασία της σκέψης των ’μένουμε Ευρώπη’ με όσο πιο απλό τρόπο είναι δυνατόν αυτό να γίνει ή ας παρακολουθήσουμε το έργο πως από την φτώχεια δημιουργείται πλούτος.

(more…)

Σπύρος Στάλιας, Οικονομολόγος Ph.D/ 21-Δεκ. 2016

Το άρθρο αυτό είναι αφιερωμένο στους βιομηχάνους και σε όσους ανήκουν στον ιδιωτικό τομέα, για να κατανοήσουν ότι η επική ύφεση που έρχεται, δεν θα αφήσει τίποτα όρθιο και φυσικά ούτε αυτούς. Oσο δε, δεν κατανοούν ότι η έξοδος από το ευρώ τους αφορά πρωταρχικά, τότε αυτό σημαίνει ότι δεν θέλουν να διατηρήσουν και να αυξήσουν τον πλούτο τους. Στρουθοκαμηλίζουν. Και στρουθοκαμηλίζουν γιατί η σχέση των πιο πολλών Ελλήνων επιχειρηματιών με το επιχειρείν, είναι παρόμοια με την σχέση Μογγόλου εφοπλιστή με την θάλασσα.

1. Τα κέρδη και το ποσοστό του κέρδους σε μια ιδιωτική κλειστή οικονομία

Ας υποθέσουμε ότι έχουμε μια κλειστή ιδιωτική οικονομία, δηλαδή δεν υπάρχει δημόσιος τομέας αλλά ούτε και εξωτερικός τομέας. Στην οικονομία αυτή ισχύουν δυο λογιστικές ταυτότητες που χρησιμοποιούμε στην απεικόνιση των Εθνικών Λογαριασμών παγκοσμίως.

(1) Υ=C+I

(2) Υ=W+P,

όπου Υ= Εθνικό Εισόδημα, C= Κατανάλωση, I = Επενδύσεις, και W= Μισθοί, P= Κέρδη.

Κατά συνέπεια θα ισχύει C+I =W+P και

(3) P= C+I –W,

δηλαδή τα κέρδη είναι άθροισμα της κατανάλωσης και των επενδυτικών δαπανών μείον οι μισθοί.

H κατανάλωση C έχει δυο πηγές, από τους μισθούς W και από τα κέρδη P. Άρα μπορούμε να γράψουμε ότι C = Cp+ Cw, όπου Cp η κατανάλωση που προέρχεται από τα κέρδη και Cw η κατανάλωση που προέρχεται από τους μισθούς.

Αν υποθέσουμε ότι οι εργαζόμενοι δεν αποταμιεύουν τότε Cw=W και κατά συνέπεια η (3) μπορεί να γραφεί: [ P= C+I –W = Cp+ Cw +Ι –W = Cp+ Cw +Ι –Cw = Cp+I ]

(4) P= Cp+I.

Τι μας λέει η κάπως παράξενη, σε πρώτη ματιά, εξίσωση; Ότι τα κέρδη των επιχειρήσεων ή των καπιταλιστών προέρχονται από την δική τους καταναλωτική δαπάνη και από τις επενδυτικές τους δαπάνες. Και είναι σωστό γιατί οι εργαζόμενοι, ως τάξη, επιστρέφουν τους μισθούς μέσω της κατανάλωσης στις επιχειρήσεις, η δε κατανάλωση των καπιταλιστών επιστρέφει πάλι σε αυτούς ως τάξη.

(more…)

Σπύρος Στάλιας, Οικονομολόγος Ph.D,

11 Δεκ. 2016

Το 2017, λόγω των στόχων του προϋπολογισμού, θα οδηγηθούμε σε τέτοια επική ύφεση, που δεν υπάρχει προηγούμενη στην οικονομική ιστορία της χώρας μας, ασχέτως των προβλέψεων του προϋπολογισμού, που θέλει ανάπτυξη.

Ο προϋπολογισμός που ψηφίστηκε χθες στη Βουλή, προβλέπει :

αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,7%,

αύξηση της κατανάλωσης (C) κατά 1,8% του ΑΕΠ,

μείωση των κρατικών δαπανών (G) κατά -0,3% του ΑΕΠ,

αύξηση των επενδύσεων κατά 9,1%,

έλλειμμα στο ισοζύγιο πληρωμών, δηλαδή εξαγωγές (X)- εισαγωγές (Μ)= -2% του ΑΕΠ,

ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπει ότι θα κυμανθεί στο 1,2% του ΑΕΠ,

(σελίδες 20 και 25 του κειμένου του προϋπολογισμού που κατατέθηκε στη Βουλή).

Το άθροισμα των παραπάνω στοιχείων, αφορούν στις δαπάνες που θα πραγματοποιηθούν μέσα στο 2017 στην ελληνική οικονομία. Tο άθροισμα της μας δίνει την ακαθάριστη εθνική δαπάνη ή την ενεργό ζήτηση που είναι εξ ορισμού ίση με το ακαθάριστο εθνικό προϊόν ή αλλιώς ΑΕΠ. Με άλλα λόγια το ΑΕΠ=C+G+I+(X–M).

Είναι λογικά αυτά που ισχυρίζεται η Κυβέρνηση; ή (άλλως) γιατί αμφισβητώ τις προβλέψεις του προϋπολογισμού;

Ας πάμε από την αρχή όσο πιο απλά γίνεται.

(more…)