Σχόλιο GMR: Υπόθεση των Τεμπών.Μας έπνιξαν και τα δύο. Πάνω και από τα δύο εξέχει το “αναζητείστε τα συμφέροντα” όπου η ατομική “εξυπνάδα” προϋποθέτει αλλά και επιβάλλει συλλογική ηλιθιότητα.

_.

Λάος Νικόλαος, 6 Αυγούστου 2026

αναδημοσίευση μέσω ενεργού λινκ σύμφωνα με την υπόδειξη της πηγής

Η ηλιθιότητα δεν είναι ούτε απλή ανοησία, ούτε άγνοια. Με την ηλιθιότητα ασχολήθηκε ιδιαίτερα ο Γερμανός φιλόσοφος και θεολόγος Dietrich Bonhoeffer (Ντίτριχ Μπονχέφερ, 1906-1945), γνωστός για τα συγγράμματά του και την αντίστασή του προς το ναζιστικό σύστημα.

Το 1943, φυλακίστηκε από τους ναζί. Στη φυλακή, έγραψε επιστολές και ημερολόγια με θέμα την ηλιθιότητα, υποστηρίζοντας μάλιστα ότι η ηλιθιότητα αποτελεί μεγαλύτερη απειλή για τον πολιτισμό από ό,τι το κακό. Κατ’ αρχάς, ο Bonhoeffer διέκρινε τον όρο “ηλιθιότητα” από τον όρο “ανοησία”. Ανοησία είναι όταν κάποιος κάνει κάτι βλακώδες, απρόσεκτο, ή ασύνετο.

Συνδέεται με πράξεις χωρίς σύνεση, ή με έλλειψη προσοχής, ή με εσφαλμένη κρίση στη λήψη αποφάσεων. Για παράδειγμα, το να βάλει κάποιος λάθος καύσιμο σε ένα όχημα, ή το να κλοτσήσει δυνατά τη μπάλα και να σπάσει ένα τζάμι, ή το να μπερδέψει τη ζάχαρη με το αλάτι σε μια συνταγή, ή το να εκτελέσει μια εργασία πλημμελώς δεν αποτελεί ηλιθιότητα υπό την έννοια που δίνει στη λέξη ο Bonhoeffer.

Ούτε είναι η ηλιθιότητα το ίδιο με την έλλειψη γνωσιακής ικανότητας. Άλλωστε, στη ζωή, μπορεί να βρεθούμε αντιμέτωποι με καταστάσεις ή εργασίες που υπερβαίνουν τις δυνατότητές μας. Για παράδειγμα, κάποιος δεν είναι γνωσιακώς επαρκής στην κηπουρική ή στην καλλιέργεια λαχανικών. Επίσης, η ηλιθιότητα δεν ταυτίζεται με την άγνοια. Αν ένα άτομο δεν γνωρίζει κάτι, αυτό μπορεί να οφείλεται σε έλλειψη κατάλληλης εκπαίδευσης ή στην έλλειψη εμπειρίας αυτού του γεγονότος. Για παράδειγμα, αν δεν γνωρίζει την πρωτεύουσα του Λάος, έχει άγνοια. Διαβάζοντας έναν παγκόσμιο γεωγραφικό χάρτη ή ένα βιβλίο γεωγραφίας, μαθαίνει ότι η πρωτεύουσα του Λάος είναι η Βιεντιάν, κι έτσι επιλύει το πρόβλημα της άγνοιά του. Αυτό δεν αποτελεί ηλιθιότητα.

Ο Bonhoeffer επισήμανε σαφώς ότι η ηλιθιότητα δεν είναι οποιοδήποτε από τα προαναφερθέντα τρία πράγμα, δηλαδή δεν είναι ανοησία, ούτε έλλειψη γνωσιακής ικανότητας, ούτε άγνοια. Τι σημαίνει, λοιπόν, ηλιθιότητα κατά τον Bonhoeffer; Ο Bonhoeffer αποφάνθηκε ότι η ηλιθιότητα ορίζεται με βάση τα εξής τρία στοιχεία.

Τι ορίζει την ηλιθιότητα

Πρώτον, ηλιθιότητα σημαίνει την εκχώρηση της κριτικής σκέψης σε έναν τρίτο παράγοντα. Αυτός θα  μπορούσε να είναι ένας διδάσκαλος, ένας γονέας, ένας ιερέας, ένας influencer στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ή η τεχνολογία. Ειδικότερα, στην εποχή μας, πολλοί άνθρωποι εκχωρούν την κριτική σκέψη τους στην τεχνολογία. Το 2014, ο φιλόσοφος Robert J. Howell δημοσίευσε μια εργασία στην οποία παρουσίασε ένα πείραμα σκέψης γνωστό ως “Google Morals”.

Εκχώρηση σκέψης

Μπορεί να είναι αθώο το να εκχωρήσουμε την πλοήγηση στην τεχνολογία, αλλά, στην προαναφερθείσα εργασία του, ο Robert J. Howell μάς καλεί να φανταστούμε μια εφαρμογή που θα ονομαζόταν Google Morals, στην οποία θα θέταμε οποιαδήποτε ερώτηση ηθικού περιεχομένου και θα μας έλεγε τι θα έπρεπε να κάνουμε σε οποιαδήποτε περίπτωση. Για παράδειγμα, φανταστείτε να βρίσκεστε σε ένα εστιατόριο και να ρωτάτε την εφαρμογή Google Morals αν είναι ορθό για εσάς να φάτε μπέργκερ με κρέας ή βίγκαν μπέργκερ, και η Google Morals να σας απαντά τι πρέπει να κάνετε………………..

Συνεχίστε την ανάγνωση, εδώ.

Πηγή: slpress.gr