_.

Σπύρ. Στάλιας (Οικονομολόγου Ph.D), 25 Σεπτεμβρίου 2026

Εισαγωγή: 2016, Δέκα Χρόνια Μετά η Πρόβλεψη Έγινε Βίωμα

Απρίλιος 2016. Πριν από ακριβώς μία δεκαετία, σε μια παρέμβασή μου [βλεπε 1^η υποσημείωση), είχα επιχειρήσει να αναδείξω μια θεμελιώδη αλήθεια που το ευρωπαϊκό ιερατείο προσπερνούσε εσκεμμένα: τη δομική ασυμβατότητα μεταξύ των διαφορετικών μορφών αύξησης και ανάπτυξης, όπως τις διατύπωσε η Margrit Kennedy στο κλασικό της έργο Interest and Inflation Free Money [2].

Έγραφα τότε για την Καμπύλη C, την καμπύλη που εκφράζει τον ανατοκισμό και την εκθετική αύξηση του τοκοφόρου χρέους:

«Η καμπύλη C έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στη φύση όταν εμφανίζεται, είναι συνυφασμένη με τον γρήγορο θάνατο ή αν εφαρμοστεί συνειδητά από τους ανθρώπους σαν μορφή ανάπτυξης, φέρνει καθολική καταστροφή. Η μορφή της καμπύλης C απεικονίζει την ανάπτυξη του καρκίνου στον άνθρωπο. Καθώς εμφανίζεται, σε λίγο χρόνο αναπτύσσεται, ξεπερνά τις καμπύλες Α και Β, και η ανάπτυξη του μετά είναι τόσο γρήγορη στο χρόνο, που γίνεται παράλληλη του κάθετου άξονα, και καταστρέφει στο τέλος τον φορέα. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται εκθετική αύξηση στο χρόνο των καρκινικών κυττάρων ή εκθετική αποσύνθεση του ανθρώπου στο χρόνο που πάσχει από αυτόν.»

Σήμερα, δέκα χρόνια μετά, η ανάλυση της Kennedy —αλλά και η δική μου βαθιά πίστη σε αυτήν— δικαιώνεται πλήρως και αμείλικτα. Η Ελλάδα δεν βιώνει μια απλή δημοσιονομική στενότητα, αλλά τη σταδιακή οργανική της αποσύνθεση, καθώς το «καρκίνωμα» του εκθετικού χρέους τρέφεται από τις σάρκες της πραγματικής παραγωγικής βάσης.

Τι να εννοούσε άραγε ο σοφός άνδρας όταν έλεγε ότι «ο σύνθετος τόκος (τα πανωτόκια) είναι το 8ο θαύμα του κόσμου· όποιος τον αντιλαμβάνεται τον εισπράττει και όποιος δεν τον καταλαβαίνει τον πληρώνει»;

1. Οι Τρεις Καμπύλες της Ζωής και της Οικονομίας

Για να κατανοήσουμε πώς οδηγήθηκε η πατρίδα μας στη σημερινή κατάσταση, αρκεί να θυμηθούμε τις τρεις μορφές ανάπτυξης μέσα στον χρόνο, όπως αποτυπώνονται στο θεμελιώδες διάγραμμα των τύπων ανάπτυξης:

Η Καμπύλη Α (Natural curve / Φυσική Ανάπτυξη): Απεικολίζει τη φυσική εξέλιξη κάθε ζωντανού οργανισμού και φυσικού συστήματος. Ο άνθρωπος αναπτύσσεται μέχρι τα 20–21 του χρόνια και στη συνέχεια η ανάπτυξή του σταθεροποιείται οριζόντια, συνεχίζοντας τη ζωή του με ποιοτικές διαφοροποιήσεις εντός των φυσικών ορίων.

Η Καμπύλη Β (Linear curve / Πραγματική Παραγωγή): Δείχνει τη δυνητική, πραγματική οικονομική ανάπτυξη. Με δεδομένους ανθρώπινους και φυσικούς πόρους και την επικρατούσα τεχνολογία, η παραγωγή αυξάνεται με γραμμική ή αριθμητική πρόοδο.

Η Καμπύλη C (Exponential curve / Εκθετική Αύξηση): Στη βιολογία, η μορφή αυτή ταυτίζεται με την ανάπτυξη του καρκίνου. Εμφανίζεται, επιταχύνεται βίαια, ξεπερνά τις καμπύλες Α και Β, γινόμενη σχεδόν παράλληλη με τον κάθετο άξονα, και στο τέλος καταστρέφει τον φορέα. Στην οικονομία, η Καμπύλη C εκφράζει τον ανατοκισμό και την εκθετική συσσώρευση του χρέους.

Σχήμα 1

Σχήμα 1:  Η μαθηματική και βιολογική ασυμβατότητα των τριών καμπυλών (Basic Types of Growth Patterns). Η φύση αναπτύσσεται ομαλά και σταθεροποιείται (A – Natural curve), η παραγωγή αυξάνεται γραμμικά (B – Linear curve), ενώ ο ανατοκισμός του χρέους εκτοξεύεται εκθετικά (C – Exponential curve). Όταν η πολιτική λιτότητας τσακίζει την Καμπύλη Β, η Καμπύλη C απορροφά ολόκληρο τον εθνικό πλούτο.

Όταν η πραγματική παραγωγή μιας χώρας καθηλώνεται στην Καμπύλη Β (ή συμπιέζεται ακόμα χαμηλότερα λόγω της πολιτικής της λιτότητας), ενώ οι απαιτήσεις των πιστωτών τοκίζονται με βάση τους κανόνες της Καμπύλης C, το αποτέλεσμα δεν είναι οικονομική προσαρμογή· είναι ο μαθηματικά βέβαιος θάνατος του φορέα.

(more…)

_.

Σπ. Στάλιας, 18 Σεπτεμβρίου 2026

αναδημοσίευση μέσω ενεργού λινκ σύμφωνα με την υπόδειξη της πηγής

Τα υψηλά ποσοστά του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ (42-43%) και συνολικά στην Ανατολική Γερμανία προκαλούν κύματα ανησυχίας στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η καθεστηκυία τάξη για την άνοδο του AfD αναρωτιέται πώς γίνεται ένα μεγάλο τμήμα του εκλογικού σώματος να στρέφεται προς την ακροδεξιά.

Αντιμετωπίζει το φαινόμενο ως μια «αιφνίδια πολιτισμική παρέκκλιση». Ωστόσο, η αλήθεια είναι ότι η άνοδος αυτή αποτελεί το νομοτελειακό αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής που η ίδια η πολιτική ελίτ επέβαλε, θεωρώντας εσφαλμένα ότι οι συνέπειες θα περνούσαν «ντούκου». Η σημερινή κρίση δεν στερείται ιστορικού προηγουμένου. Μετά τη Συνθήκη των Βερσαλλιών (1919), στην Ευρώπη ιδρύθηκαν 18 νέες Δημοκρατίες. Μέσα σε λίγα χρόνια, όλες σχεδόν κατέρρευσαν, δίνοντας τη θέση τους σε αυταρχικά και φασιστικά καθεστώτα.

Η θεμελιώδης αιτία της κατάρρευσης αυτής δεν ήταν ιδεολογικό ατύχημα, αλλά η ακραία οικονομική αδικία: η επιβολή εξαντλητικής λιτότητας στους λαούς, η υπερχρέωση, ο υπερπληθωρισμός και η αποπληθωριστική εμμονή στον “Χρυσό Κανόνα” (Gold Standard), ο οποίος λειτουργούσε τότε όπως το Ευρώ σήμερα.

Όταν η ορθοδοξία της εποχής επέβαλε τη μεταφορά πλούτου προς τις οικονομικές ελίτ και τις τράπεζες, αποστερώντας από την εργατική τάξη τη δυνατότητα αξιοπρεπούς διαβίωσης, οι δημοκρατικοί θεσμοί έχασαν τη νομιμοποίησή τους. Ο φασισμός και ο ναζισμός θριάμβευσαν πάνω στα συντρίμμια μιας Δημοκρατίας που είχε ταυτιστεί με τη φτώχεια και την εξαθλίωση. Το ιστορικό δίδαγμα είναι αμείλικτο: η βασική αιτία της ανόδου της Ακροδεξιάς και του AfD ήταν και παραμένει η κοινωνική αδικία που προκαλεί ο οικονομικός δογματισμός.

Σήμερα: Αποσύνδεση παραγωγικότητας και μισθών

Ρίζα του σημερινού προβλήματος είναι η αποσύνδεση παραγωγικότητας και μισθών στο διάστημα 2000–2025. Στη σημερινή Ευρωζώνη, ο νεοφιλελευθερισμός του Ευρώ αναπαράγει τους ίδιους μηχανισμούς. Η βασική αιτία της κοινωνικής δυσφορίας εδράζεται στη δομική ανακατανομή του εισοδήματος σε βάρος της εργασίας τα τελευταία 25 χρόνια.

Όπως αποτυπώνεται στα μακροοικονομικά στοιχεία της περιόδου 2000–2025, η οικονομική μεγέθυνση δεν διανεμήθηκε ισότιμα:

Ενώ η παραγωγικότητα της εργασίας αυξήθηκε κατά 20,3%, οι πραγματικοί μισθοί αυξήθηκαν μόλις κατά 11,0%, την ίδια στιγμή που τα πραγματικά εταιρικά κέρδη εκτινάχθηκαν στο +28,0%. Η συστηματική αυτή απόκλιση σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι παράγουν περισσότερο πλούτο, αλλά λαμβάνουν όλο και μικρότερο μερίδιο από αυτόν.

Συνεχίστε την ανάγνωση, εδώ.

Πηγή: slpress.gr

ΠΙΝΑΚΑΣ: Η πληρωμή του δέκατου

Σπ. Στάλιας, 28 Αυγούστου 2026

Εισαγωγή: Η Θεωρητική Αυταπάτη των Μνημονίων και η Πραγματικότητα των 16 Ετών

Η επιβολή των μνημονιακών πολιτικών στην Ελλάδα δεν αποτελούσε απλώς ένα πρόγραμμα εκτάκτου ανάγκης, αλλά την πλήρη εφαρμογή του κλασικού νεοφιλελεύθερου υποδείγματος. Το αφήγημα των δανειστών και των εγχώριων υποστηρικτών τους οικοδομήθηκε πάνω σε μια σειρά αλληλένδετων υποθέσεων:

• Δημοσιονομική Προσαρμογή & Δημόσια Αποταμίευση: Η βίαιη περικοπή των δημοσίων δαπανών και η υπερφορολόγηση θα δημιουργούσαν πρωτογενή πλεονάσματα (G – T < 0) ^[1]. Αυτά, πέραν της αποπληρωμής των τόκων, λογίζονταν ως «κρατική αποταμίευση» (S_g = T – G &gt; 0), η οποία υποτίθεται ότι θα αύξανε τη συνολική εθνική αποταμίευση και θα πίεζε τα επιτόκια προς τα κάτω.

• Εσωτερική Υποτίμηση & Εξωτερικός Τομέας: Η δραστική συμπίεση του μοναδιαίου κόστους εργασίας (ULC) μέσω της μείωσης μισθών και συντάξεων θα ενίσχυε την ανταγωνιστικότητα τιμών, μετατρέποντας το εμπορικό ισοζύγιο σε πλεονασματικό (X >M).

• Συσσώρευση Ιδιωτικών Αποταμιεύσεων: Η εισροή πόρων από το εξωτερικό πλεόνασμα (X > M) θα υπεραντιστάθμιζε τη δημοσιονομική αφαίρεση, τροφοδοτώντας τις καθαρές ιδιωτικές αποταμιεύσεις (S_p).

• Το Δόγμα S = I: Οι συσσωρευμένες εθνικές αποταμιεύσεις (δημόσιες και ιδιωτικές) θα μετατρέπονταν αυτόματα σε παραγωγικές επενδύσεις (I), πυροδοτώντας την αναπτυξιακή επανεκκίνηση.

(more…)

Σπ. Στάλιας, 19 Αυγούστου 2026

Ο Στέλιος Ράμφος δεν είναι μια τυχαία περίπτωση στη μεταπολεμική ελληνική διανόηση. Πρόκειται για έναν βαθύ μελετητή που γνώριζε όσο λίγοι το «ήθος» και τις «αρετές» που συγκρότησαν τον ανθρώπινο πολιτισμό στις μεγάλες ιστορικές του καμπές.

Γνώριζε τις ομηρικές αρετές της ανδρείας, της τιμής και της συμπόνιας .

Εμβάθυνε στις κλασικές αρετές του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη , την γνώση, τη φρόνηση, την οσιότητα, την ανδρεία που συνιστούν τον δίκαιο άνθρωπο, τη μεσόητα και, πάνω απ’ όλα, την απόλυτη προτεραιότητα της Πόλεως απέναντι στο άτομο. Μελέτησε τις χριστιανικές και πατερικές αρετές της ασκήσεως, της ταπεινοφροσύνης, της μετάνοιας και του υπαρξιακού βάθους του Προσώπου.

Γνώριζε, δηλαδή, με ποιον τρόπο κάθε ιστορική εποχή προσπάθησε να διαμορφώσει έναν «ολοκληρωμένο άνθρωπο», ικανό να υπερβαίνει τον ατομισμό του για να υπηρετεί το κοινό αγαθό.

Πώς, λοιπόν, ένας στοχαστής αυτού του βεληνεκούς κατέληξε, την περίοδο των μνημονίων, να γίνει ο πνευματικός απολογητής του πιο σκληρού νεοφιλελευθερισμού;

Η Αγωνία που Μετατράπηκε σε Δογματισμό

Η αφετηρία του Στέλιου Ράμφου δεν ήταν κακόβουλη. Διακατεχόταν από μια ειλικρινή, υπαρξιακή αγωνία για τα δομικά ελαττώματα της νεοελληνικής κοινωνίας: την ανευθυνότητα, τον πελατειασμό, τον λαϊκισμό και την ψυχολογική «ανηλικιότητα» ενός λαού που περίμενε τα πάντα από ένα πατερναλιστικό Κράτος.

(more…)

_.

Σπύρος Στάλιας, 24 Μαίου 2026

Η προεκλογική τροχιά για τον Μάιο του 2027 έχει ήδη ανάψει για τα καλά. Παρά την ίδρυση νέων σχηματισμών και τις ανακατατάξεις προσώπων, παρατηρείται ένα οξύμωρο φαινόμενο: όλα τα κόμματα αποφεύγουν τη βαθιά συζήτηση για την οικονομία όπως «ο διάβολος το λιβάνι», μεριμνώντας και τυρβάζοντας περί άλλων.

Το πολιτικό σύστημα βολεύεται να μιλά αποκλειστικά με τους όρους των αγορών. Εκεί, η επίσημη μακροοικονομική βιτρίνα δείχνει επιφανειακά θετική: πρόωρες αποπληρωμές δανείων, πτώση του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ και ρυθμοί ανάπτυξης γύρω στο 2%. Αυτή η συνεχής πολιτική των μνημονίων βαφτίζεται «άνοιξη».

Πρόκειται όμως για μια διπλή πραγματικότητα. Αυτή η συνταγή εξυπηρετεί τη βιωσιμότητα του χρέους προς τα έξω, αλλά αφαιρεί ζωτικό χώρο από την εσωτερική οικονομία, αφήνοντας τα νοικοκυριά εκτεθειμένα στην ακρίβεια και την αποαποταμίευση.

Αν θέλαμε να σπάσουμε αυτή τη συνωμοσία της σιωπής και να αξιολογήσουμε την πραγματική αξιοπιστία των κομμάτων που ζητούν την ψήφο του Λαού, θα έπρεπε να τους θέσουμε τέσσερις συγκεκριμένες, ερωτήσεις, βασισμένες στη σκληρή αριθμητική των τομεακών ισοζυγίων:

1. Η Μαθηματική Παγίδα των Ισοζυγίων

«Εφόσον το ευρωπαϊκό πλαίσιο επιβάλλει στο Δημόσιο μόνιμα πρωτογενή πλεονάσματα, και το Εξωτερικό Ισοζύγιο της χώρας είναι σταθερά ελλειμματικό, πώς ακριβώς θα καταφέρει ο εγχώριος Ιδιωτικός Τομέας (νοικοκυριά και επιχειρήσεις) να αποταμιεύσει και να μην χρεώνεται;»

Το κριτήριο: Από τη βασική μακροοικονομική λογική, αν το κράτος αφαιρεί χρήμα και το εξωτερικό εμπόριο στέλνει χρήμα εκτός χώρας, ο ιδιωτικός τομέας είναι μαθηματικά αδύνατον να πλεονάσει.

Όποιος υπόσχεται γενική ευημερία χωρίς αλλαγή αυτών των δύο μεγεθών, απλώς κοροϊδεύει.

2. Το Μοντέλο της «Μονοκαλλιέργειας»

«Ποιο είναι το συγκεκριμένο σχέδιό σας για να παράγουμε διεθνώς εμπορεύσιμα αγαθά υψηλής προστιθέμενης αξίας, και πώς θα σταματήσει η οικονομία να εξαρτάται αποκλειστικά από τον τουρισμό και το real estate;»

Το κριτήριο: Ο τουρισμός και οι πωλήσεις ακινήτων σε ξένους δημιουργούν μια πρόσκαιρη φούσκα ρευστότητας. Αν η απάντηση των κομμάτων περιέχει γενικόλογα για «ψηφιακό μετασχηματισμό» χωρίς στήριξη της εγχώριας μεταποίησης και βιομηχανίας, η συνταγή της εξάρτησης παραμένει η ίδια.

3. Ενεργειακή Αυτονομία και Άμυνα

«Με δεδομένο ότι βρισκόμαστε στην τελική φάση της απολιγνιτοποίησης, πώς θα εξασφαλίσετε φθηνή ιδιοπαραγόμενη ενέργεια για τη βιομηχανία χωρίς εξάρτηση από το εισαγόμενο φυσικό αέριο, και πώς θα χρηματοδοτηθεί η άμυνα χωρίς τη διάλυση του προϋπολογισμού;»

Το κριτήριο: Η εθνική κυριαρχία απαιτεί ενεργειακή και αμυντική αυτονομία. Ένα αξιόπιστο κόμμα οφείλει να μιλήσει για αξιοποίηση των εγχώριων πηγών ενέργειας και για συμπαραγωγή αμυντικού υλικού στην Ελλάδα, αντί για απλές αγορές δισεκατομμυρίων από το εξωτερικό που διογκώνουν το εξωτερικό έλλειμμα.

4. Ο Ορίζοντας «Μετά το 2027»

«Το 2026-2027 ολοκληρώνονται τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης και σταδιακά πλησιάζουμε στο 2032, όπου λήγει η περίοδος χάριτος για την αποπληρωμή των τόκων του χρέους. Ποιο είναι το σχέδιο επιβίωσης της χώρας όταν αυτές οι δύο δικλείδες ασφαλείας εξαφανιστούν;»

Το κριτήριο: Σχεδόν κανένα κόμμα δεν σχεδιάζει μακροπρόθεσμα. Αν η απάντησή τους βασίζεται στο «μέχρι τότε οι αγορές θα μας εμπιστεύονται», απλώς μεταθέτουν το πρόβλημα στο μέλλον, προετοιμάζοντας το επόμενο βίαιο σοκ.

Επίλογος

Μέχρι τις κάλπες του 2027, το σύστημα μπορεί να «τσουλάει» με τη βοήθεια των ευρωπαϊκών κονδυλίων και της επικοινωνιακής διαχείρισης. Όμως, η μετά το 2027 εποχή θα είναι η στιγμή της αλήθειας.

Για να θεωρηθεί ένα πολιτικό κόμμα άξιο της ψήφου του Λαού, πρέπει να έχει το πολιτικό θάρρος να παραδεχθεί ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να πάει «ψηλότερα» αν δεν σπάσει το πλαίσιο της μνημονιακής δημοσιονομικής πολιτικής.

Αν δεν τολμά να μιλήσει γι’ αυτό, είναι καταδικασμένο να γίνει απλώς ο επόμενος διαχειριστής της ίδιας δομικής μιζέριας.

_.

Σπ. Στάλιας, 25 Δεκεμβρίου 2025

Η Ιστορική Παγίδα: Η Εμμονή στην Ορθοδοξία

Στο έργο του «Η Ελλάδα και η οικονομική κρίση του Μεσοπολέμου», ο Mark Mazower τονίζει ότι η ιστορική πορεία του Ελευθερίου Βενιζέλου σημαδεύτηκε από μια τραγική αντίφαση. Ενώ υπήρξε οραματιστής, η δογματική του προσκόλληση σε ξένα πρότυπα οδήγησε σε δύο μεγάλες καταστροφές:

• Η Μικρασιατική Εκστρατεία: Ήταν μία στρατιωτική και πολιτική υπερεπέκταση πέρα από τις πραγματικές δυνατότητες (οικονομικές και διπλωματικές) της χώρας εκείνη τη στιγμή. Ξεπέρασε τις αντοχές της χώρας. Ήταν θέμα χρόνου για να επέλθει η ήττα μετά την απόβαση μας στη Σμύρνη.

• Η «Μάχη της Δραχμής» (1928-1932): Ήταν μια νομισματική υπερεπέκταση, όπου η εμμονή στον Κανόνα του Χρυσού, παρά τις προειδοποιήσεις του Keynes και του Βαβαρέσου και του Διοικητού της Τραπεζης της Αγγλίας, εξάντλησε την εγχώρια οικονομία για να ικανοποιηθούν οι διεθνείς αγορές και οι τράπεζες.

• Και στις δύο περιπτώσεις, η άρνηση για έγκαιρη υποχώρηση οδήγησε σε άτακτη κατάρρευση.

Η Μεγάλη Αφαίμαξη του Σήμερα

Σχεδόν έναν αιώνα μετά, η Ελλάδα του 2025 βρίσκεται σε μια ανάλογη κατάσταση ως χρήστης του Ευρώ. Η ανάλυση των στοιχείων της AMECO/Eurostat και των Sectoral Balances (Godley) αποκαλύπτει μια νέα μορφή «μάχης της δραχμής»:

•Τότε: Η χώρα στύλωνε τα πόδια στον Χρυσό, εξαντλώντας τα αποθέματα των αγροτών.

•Σήμερα: Η χώρα επιτυγχάνει πλεονάσματα και ικανοποιεί τις «ορέξεις των αγορών», ενώ η αποταμίευση των νοικοκυριών έχει βυθιστεί σε αρνητικά επίπεδα (-3%).

•Το Κοινό Σημείο: Και στις δύο περιπτώσεις, η εγχώρια αποταμίευση και η κατανάλωση θυσιάζονται για τη διατήρηση ενός νομίσματος που η χώρα δεν μπορεί να εκδώσει.

Η Έξοδος του 1932: Το Μάθημα της Αυτάρκειας

Όπως σημειώνει ο Mazower, η αναγκαστική εγκατάλειψη του Κανόνα του Χρυσού τον Απρίλιο του 1932 δεν έφερε την καταστροφή, αλλά την αναγέννηση. Η υποτίμηση της δραχμής λειτούργησε ως μέσο για την αυτάρκεια.

•Βιομηχανική Έκρηξη: Η βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε κατά 50% μεταξύ 1928 και 1938. Η Ελλάδα άρχισε να παράγει δικά της υφάσματα, λιπάσματα και τρόφιμα. Αυτή η υποκατάσταση των εισαγωγών έδωσε ώθηση στην εγχώρια παραγωγή. Tο κράτος παρέμβαινε παντού, ελέγχοντας τις τιμές και τις εισαγωγές.

•Αγροτική Σιτάρκεια: Η χώρα στράφηκε στην εσωτερική τροφική ασφάλεια.

•Κούρεμα Χρεών: Η σεισάχθεια στους αγρότες απελευθέρωσε την κατανάλωση.

Η Ελλάδα κινήθηκε προς την αυτάρκεια, αποδεικνύοντας ότι η ανάπτυξη είναι εφικτή όταν το νόμισμα υπηρετεί την παραγωγή και όχι το αντίστροφο. Παρά τη δικτατορία, η οικονομία το 1940 ήταν πιο ισορροπημένη δομικά (μικρότερο εξωτερικό έλλειμμα) από ό,τι το 1931, γεγονός που επέτρεψε στη χώρα να αντέξει και να νικήσει ένα Πόλεμο.

Το Αδιέξοδο του 2026.

Σήμερα, η επιστροφή στην αυτάρκεια του ’30 είναι αδύνατη λόγω των κανόνων της Ευρωζώνης. Ωστόσο, η οικονομία χρειάζεται δημοσιονομική επέκταση για να αποκατασταθεί το πλεόνασμα του ιδιωτικού τομέα.

Όταν το 2026 θα στερέψουν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης, η Ελλάδα θα βρεθεί μπροστά στο ίδιο δίλημμα που αντιμετώπισε ο Βενιζέλος το 1932 και που τελικά το πλήρωσε λόγω της εμμονής του, όπως λόγω της εμμονής του πληρώσαμε και την καταστροφή του 1922.

•Θα συνεχίσει την «αφαίμαξη» των πολιτών για να παραμείνει αρεστή στους οίκους αξιολόγησης και στους Τραπεζίτες;

•Ή θα αναζητήσει τρόπους ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγικής βάσης και των μισθών, αναγνωρίζοντας ότι ένα νόμισμα χωρίς κοινωνική ευημερία είναι ένα κενό γράμμα.

Η ανάπτυξη έρχεται όταν το νόμισμα υπηρετεί τους ανθρώπους και την παραγωγή, όχι το αντίστροφο.

Συμπέρασμα

Η ιστορία της Ελλάδας είναι μια διαρκής πάλη ανάμεσα στην ανάγκη για διεθνή αποδοχή (Κανόνας του Χρυσού, Ευρώ) και στην ανάγκη για εγχώρια επιβίωση.

Ο Βενιζέλος πλήρωσε το τίμημα της εμμονής του με δύο καταστροφές. Η σημερινή ηγεσία, αντιμέτωπη με την «αφαίμαξη» των νοικοκυριών, καλείται να μάθει από το 1932: η ανάπτυξη έρχεται όταν το νόμισμα υπηρετεί τους ανθρώπους και την παραγωγή, όχι το αντίστροφο.

Χριστούγεννα σήμερα. Όσο το αρνάκι σιγοψήνεται στη γάστρα, ας θυμόμαστε ότι η πραγματική οικονομία δεν είναι οι αριθμοί της AMECO, αλλά η δυνατότητα κάθε σπιτιού να γεμίζει το τραπέζι του χωρίς να υποθηκεύει το μέλλον του.

Σπύρος Στάλιας, Οικονομολόγος Ph.D

Σπύρος Στάλιας, 19 Ιανουαρίου 2026

Η Μαρία Καρυστιανού αντιμέτωπη με την Αληθινή Ιστορία: Ένας «Σταυρός» δίχως Ανάσταση;

του Spyros Stalias Οικονομολόγου Ph.D

Η διαδρομή της Ελλάδας από το 2002 έως σήμερα ακολουθεί με μαθηματική ακρίβεια τη δομή μιας αρχαίας τραγωδίας. Η είσοδος στο ευρώ υπήρξε η Ύβρις της άγνοιας κινδύνου και της εθνικής αυταπάτης. Η Άτη (η τύφλωση) μας οδήγησε στις επεκτατικές πολιτικές μιας πλασματικής ευημερίας, για να ακολουθήσει η Νέμεσις: τα Μνημόνια, η βίαιη φτωχοποίηση και η μετατροπή της χώρας σε μια απέραντη αποικία χρέους.

Σήμερα, το έγκλημα των Τεμπών στέκει ως η τραγικότερη κορύφωση αυτής της πορείας. Δεν ήταν ένα τυχαίο τεχνικό σφάλμα. Ήταν το νομοτελειακό αποτέλεσμα της Ύβρεως μιας εξουσίας που θεώρησε ότι μπορεί να θυσιάζει την ανθρώπινη ζωή και την ασφάλεια των υποδομών στον βωμό των λογιστικών πλεονασμάτων. Όταν η ασφάλεια των πολιτών υποβαθμίζεται σε «δημοσιονομικό κόστος», η καταστροφή παύει να είναι ατύχημα και γίνεται προδιαγεγραμμένο γεγονός.

Η Απάτη της Δημοσιονομικής Πειθαρχίας

Οι Εθνικοί Λογαριασμοί είναι αμείλικτοι: η Ελλάδα είναι μια χώρα υποθηκευμένη μέχρι το 2099, καταδικασμένη να χρωστά ακόμα και μετά το 2070. Σε αυτό το καθεστώς «χρήστη ξένου νομίσματος», κάθε συζήτηση για εθνική ανασυγκρότηση παραμένει κενή περιεχομένου.

(more…)

Σχόλιο GMR: Αυτό το άρθρο του κου Σπύρου Στάλια συμπληρώνει με εξαιρετικά τεκμηριωτικό τρόπο το άρθρο του ιδίου  “Το Κύρος της Γαλλίας Βούλιαξε στη Μονεταριστική της Ψευδαίσθηση“  εντός του οποίου το τοποθετούμε ως “συμπληρωματική τεκμηρίωση”.  Αμφότερα δε τα άρθρα του κου Σπύρου Στάλια, εντάσσονται στην συνολική κατά Χρεοκρατίας-Μνημονίων  (που αποτελούν μόνιμη αιτία-αγνοημένη στην ποινική προδικασία των Τεμπών-ποινικά ελεγχόμενης, ανασφάλειας/ατυχημάτων, εις βάρος λαού και πατρίδας, γι’ αυτό και ζητάμε σύγκληση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για αυτή την κορυφαία και πολυπλόκαμα ανασφαλή και ποινικά ελεγκτέα σύμφωνα και με το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, αιτία)  τεκμηρίωση, που περιέχεται στον σύνδεσμο “δ.ά.δ.α. ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΑΝΤΙdebtocracy ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗΣ “.

_.

Σπ. Στάλιας, 08 Οκτωβρίου 2025

Το σημείο για την αλλαγή της οικονομικής πολιτικής στην Ευρώπη αρχίζει με την σταδιακή μεταμόρφωση του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος του Ηνωμένου Βασιλείου σε ένα νεοφιλελεύθερο κόμμα. Ο τότε ΠρωθυπουργόςΤζέιμς Κάλαχαν (James Callaghan), στο ετήσιο συνέδριο του Εργατικού Κόμματος στις 28 Σεπτεμβρίου 1976 είπε την κομβική φράση που έθεσε ουσιαστικά το τέλος στην εποχή της πλήρους απασχόλησης μέσω κρατικών δαπανών, λέγοντας:

‘Πιστεύαμε ότι θα μπορούσαμε να “ξεφορτωθούμε” την ανεργία απλώς αυξάνοντας τις κρατικές δαπάνες… Σας λέω με ειλικρίνεια ότι αυτή η επιλογή δεν υπάρχει πλέον (that option no longer exists)…’

Και συμπλήρωσε, αναφερόμενος στην εθνική ευημερία και την πλήρη απασχόληση:

‘… δεν μπορεί να υπάρξει μόνιμη βελτίωση στα δικά μας πρότυπα ζωής αν δεν πάψουμε πρώτα να μην χρεωνόμαστε όλο και περισσότερο ως έθνος.» (There can be no lasting improvement in your own living standards until we can achieve it without going deeper and deeper into debt as a nation’.

Η ομιλία αυτή αναγνωρίζεται ευρέως ως η στιγμή που ένας Εργατικός Πρωθυπουργός εγκατέλειψε δημόσια τον πυρήνα της μεταπολεμικής Κεϋνσιανής Συναίνεσης.

Ουσιαστικά, άνοιξε τον δρόμο για την υιοθέτηση πολιτικών που αργότερα θα συνδέονταν με τον νεοφιλελευθερισμό και την έμφαση στον έλεγχο της προσφοράς χρήματος, στον περιορισμό του δημοσίου χρέους και στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού ως πρώτης προτεραιότητας. Άνοιξε ο δρόμος για την Θάτσερ, στην Αμερική ερχόταν ο Ρέιγκαν.

Το ταξίδι αυτό ολοκληρώθηκε με την τη Συνθήκη του Μάαστριχτ (θρίαμβος του νεοφιλελευθερισμού) και με την παρουσία της εξελιγμένης πια ΕυρωπαϊκήςΑριστεράς, που για λόγους ρεαλισμού και άλλων ανόητων πολιτικών συλλογισμών υιοθέτησε την Νεοφιλελεύθερη Πολιτική της Ευρωζώνης. Και ενώ αυτά, ακόμα στην Ελλάδα η Αριστερά πιπιλίζει την σοσιαλδημοκρατία/σοσιαλισμό στην Ελλάδα της Ευρωζώνης που τα έχει αρνηθεί. Αθλιότης!

(more…)

Σχόλιο GMR: Η επιστημονική εξήγηση του κυρίου Σπύρου Στάλια (μέσω του παραδείγματος της Γαλλίας) για τα εξ αιτίας των μνημονίων προδιαγεγραμμένα “ατυχήματα” λαού και πατρίδας.

Εξήγηση άμεσα σχετιζόμενη με το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ (ταυτόχρονα επαληθευόμενη από αυτό), σύμφωνα με το οποίο, έμμεση/βασική/υποκείμενη αιτία του ατυχήματος των Τεμπών, είναι τα μνημόνια.

—————

Υστερόγραφο: Δεν είναι λοιπόν περίεργο, το γιατί η Πρόεδρος του Αρείου Πάγου κα Κλάπα, από την οποία ζητήσαμε^(*) σύγκληση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για την εξέταση σε βάθος της Μέγα αιτίας (τα μνημόνια) του ατυχήματος των Τεμπών και ακολούθως την διαβίβαση της καταγγελίας μας στον αρμόδιο εισαγγελέα, ουδέν έπραξε και εξήγηση άλλη δεν είναι δικαιολογημένη, πλην της κατ’ ελαχιστον ιδεολογικής διαπλοκής της, υπέρ μνημονίων/χρεοκρατίας/κυβέρνησης.

Ως συνέχεια/ συμπλήρωση με εξαιρετικά τεκμηριωτικό τρόπο συστήνουμε και την ανάγνωση του άρθρου ΕΔΩ του ιδίου συγγραφέα.

(*) – βλέπετε την σχετική αναφορά-καταγγελία μας εντός του συνδέσμου ΑΝΑΦΟΡΑ-ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ προς Αντιπροσωπεία Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ελλάδα/Ομάδα Πολιτικής Ανάλυσης-Commission-Πρόεδρο Α.Π.

_.

Σπ. Στάλιας, 05 Οκτωβρίου 2025

Το ευρώ εισήχθη ως λογιστικό νόμισμα την 1η Ιανουαρίου 1999 και ως φυσικό νόμισμα την 1η Ιανουαρίου 2002.

Η Γαλλία προσχώρησε στην Ευρωζώνη την 1η Ιανουαρίου 1999.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του γαλλικού Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, το 1998, το έτος πριν την ένταξη της Γαλλίας στην Ευρωζώνη, η γαλλική οικονομία χαρακτηριζόταν από ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη και δυναμική.

Ο συνδυασμός της ταχείας αύξησης του ΑΕΠ, της σχετικής μείωσης της ανεργίας, του σημαντικού πλεονάσματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και των σταθερών δημοσίων οικονομικών, δημιούργησαν την ψευδαίσθηση ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την είσοδο της χώρας στην Ευρωζώνη. Αυτή η ισχυρή επίδοση υποδήλωνε για την γαλλική ελίτ μια ανθεκτική και ανταγωνιστική οικονομία έτοιμη για τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της νομισματικής ένωσης. i

Η εξέλιξη όμως της γαλλικής οικονομίας τα τελευταία 25 χρόνια και εντεύθεν της ανατροπής της πολιτικής ιεραρχίας της Γαλλίας ii, με την επικράτησης μιας νεοφιλελεύθερης τραπεζικής ελίτ που δεν λογοδοτεί επί της ουσίας πουθενά, έχει δημιουργήσει στην Γαλλία καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης σε όλους τους τομείς της γαλλικής κοινωνίας. iii

Με άλλα λόγια οι Γάλλοι ηγέτες (αλλά και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι ηγέτες) βούλιαξαν στην Μονεταριστική Ψευδαίσθηση ότι υιοθετώντας το ευρώ θα ποδηγετούσαν την Γερμανία και θα οδηγείτο η Ευρώπη σε πολιτική ένωση που θα συνόδευε την οικονομική ένωση, υπό την ηγεσία της Γαλλίας. Υπολόγισαν λάθος iv.

Η ελπίδα τους δεν υλοποιήθηκε, αφήνοντας την Γαλλία να παλεύει με ένα σύστημα που την κάνει κοινωνικά και γεωπολιτικά ευάλωτη λόγω χρεών, που είναι αδύνατον να αποπληρωθούν, με αποτέλεσμα εσαεί οι Γάλλοι, από απερίσκεπτη επιλογή, να καταβάλουν τόκους, μεγάλο μέρος του ΑΕΠ με άλλα λόγια, στους χαραμοφάηδες των αγορών.

(more…)

_.

Σπ. Στάλιας^(*), 28 Ιουλ. 2025

Γιατί μπήκαμε στο ευρώ; Μα για να πληρώνουμε τόκους!

Ποιές πειστικές οικονομικές πολιτικές διαβεβαιώσεις έρχονταν από τις Βρυξέλλες, για να μπούμε στην Ευρωζώνη?

Οι πολιτικές της ευρωζώνης στόχευαν:

1. Στη στήριξη της οικονομικής ανάπτυξης.

2. Στη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών.

3. Στην απόκρουση κάθε κρίσης που θα μπορούσε να πλήξει την ευρωζώνη από εξωτερικά αίτια.

4. Στην οικονομική ολοκλήρωση της Ευρωζώνης (η Ελλάδα σε λίγο θα γινόταν Γερμανία)

Άμα την πίστη σε κάτι την κάνεις επιθυμητή πραγματικότητα, υποκύπτεις. Ο Κ. Σημίτης, οι πολιτικοί της περιόδου εκείνης, της εισόδου της Ελλάδος στο ευρώ, αλλά και ο Λαός, αποδέχτηκαν ασμένως τα παραπάνω, χωρίς δεύτερη σκέψη. Εκτίμησαν τα μηνύματα σωτήρια και κοσμογονικά για τον τόπο.

Αλλά όπως δείχνουν τα γεγονότα, τίποτα δεν είχαν καταλάβει (και δεν έχουν καταλάβει ακόμα μέχρι σήμερα), για το τι είναι η ευρωζώνη και πως λειτουργεί. Και το κυριότερο όλα ήταν φανερά, τίποτα κρυμμένο (αυτό για τους συνωμοσιολόγους, εμείς επιμέναμε να μπούμε στο ευρώ, δεν μας στήσανε καμμιά παγίδα!).

Νομίζω ότι ο Κ. Σημίτης και οι άλλοι θεώρησαν ότι αν μπούμε στην ευρωζώνη, και θα γινόμασταν το ανατολικό σύνορο της ευρωζώνης και αν μας την έπεφταν οι Τούρκοι οι λαοί της ευρωζώνης θα τους πολέμαγαν. Ηλιθιότητες!

Πραγματικότητα!

Η αποθέωση της άγνοιας και της βλακείας. Στις 12 η ώρα την νύχτα και 1 δευτερόλεπτο, που μπήκε το 2002 και η Ελλάδα στην Ευρωζώνη, εκείνη την στιγμή ακριβώς, ένα χρέος ύψους 151,8 δις ευρώ (εκπεφρασμένο όλο σε ευρώ, αλλά το 75% ήταν δραχμικό) μετατράπηκε εξ ολοκλήρου, σε χρέος σε ξένο νόμισμα, το ευρώ.

Ουδέποτε στην νεότερη ιστορία της Ελλάδος δεν υπήρξε τέτοια ομοψυχία, τέτοια ενότητα του Λαού και της ηγεσίας στην άγνοια, και την ανοησία, με στόχο η Ελλάδα να εισέλθει στην Ευρωζώνη.

Ποιός δεν θυμάται το χαμόγελο του κυρίου Σημίτη να επιδεικνύει τα ευρώ που μόλις είχε πάρει από ένα ΑΤΜ, τον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, τον κύριο Παπαδήμο, να κλαίει από χαρά, οι τραπεζίτες, λίγο πιο πέρα, να αλληλοσυγχαίρονται, (είχαν γίνει πια αφεντικά της χώρας) και ο Λαός να χαίρεται.

Οι πολιτικοί και ο λαός είχαν ξεχάσει ότι μόλις τώρα δα, είχαν μετατρέψει ένα χρέος σε δικό τους νόμισμα, σε ξένο νόμισμα, το ευρώ. Κανείς δεν σκέφτηκε ότι μπροστά μας πια έτρεχαν τόκοι και χρεολυσία πρωτοφανούς ύψους, από της ιδρύσεως του Ελληνικού Κράτους, που θα έπρεπε να αποπληρώνονται εφεξής σε ξένο νόμισμα, σε ευρώ.

Που και πως θα έβρισκαν τα ευρώ μελλοντικά για να κινηθεί η ελληνική οικονομία και η χώρα να τιμά τα χρέη της, κανενός δεν πέρασε από το μυαλό.

Ήταν συνεπώς θέμα χρόνου η Χώρα να πτωχεύσει για 5η φορά στην ιστορία της, και πάντα με ξένο νόμισμα ((1828, 1843, 1893, 1932 με χρυσό, 2010 με ευρώ). ‘Μωραίνει Κύριος ον βούλεται απολέσαι (Ο Θεός αποβλακώνει όποιον σκοπεύει να καταστρέψει).

Και το κακό συνεχίζεται! Οι Έλληνες δουλεύουμε να αποπληρώνουμε τόκους που κάθε μέρα διαλύουν τους Έλληνες.

Από το 2002-2024 πληρώσαμε σε τόκους 190,4 δισ. ευρώ!

Όταν κανείς δεν αντιδρά τι να πεις πέρα από το ‘γενηθήτω το θέλημα σου’

(*) – Σπύρος Στάλιας, Οικονομολόγος Ph.D